Próchnica ukryta – dlaczego czasem widać ją dopiero na RTG?
Próchnica to jedna z najczęstszych chorób zębów, ale wbrew pozorom nie zawsze jest widoczna gołym okiem. Zdarza się, że ząb wygląda na zdrowy, nie boli, a mimo to głęboka zmiana próchnicowa rozwija się od środka. Właśnie dlatego w stomatologii tak ważne są regularne zdjęcia RTG.
Czym jest próchnica ukryta?
Próchnica ukryta (tzw. hidden caries) to rodzaj zmian, które zaczynają się pod powierzchnią szkliwa lub w miejscach trudno dostępnych. Z zewnątrz ząb może wyglądać na nienaruszony, a nawet bardzo twardy, podczas gdy w głębszych warstwach – zwłaszcza w zębinie – tworzy się ubytek.
Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy szkliwo jest grube i twarde, ale zębina pod nim ulega demineralizacji. Warstwa powierzchniowa „maskuje” problem.
Dlaczego nie widać jej w zwykłym badaniu?
Podczas rutynowej kontroli dentysta ocenia głównie stan powierzchni zęba:
• wizualnie,
• sondą stomatologiczną,
• za pomocą lampy.
Jednak te metody mają swoje ograniczenia. Jeśli próchnica rozwija się między zębami, pod szczelną powierzchnią szkliwa lub rozpoczyna się tuż pod niepozornym „punktem” w bruzdach, badanie kliniczne może jej nie ujawnić.
Zdjęcie RTG pozwala zajrzeć do wnętrza zęba i przestrzeni międzyzębowych. Dzięki temu:
• ujawnia próchnicę, która zaczęła się w zębinie,
• pokazuje zmiany między zębami (gdzie łatwo przeoczyć ubytek),
• pozwala ocenić rozległość procesu,
• pomaga wykryć problemy na wczesnym etapie – zanim pojawi się ból.
Często zdarza się, że na zdjęciu RTG widać duży „cień próchnicowy”, mimo że na powierzchni zęba nie ma żadnego otworu.
🦷 między zębami (próchnica styczna)
🦷 w bruzdach trzonowców i przedtrzonowców
🦷 pod starymi wypełnieniami
🦷 pod szkliwem, gdy jego powierzchnia jest nieuszkodzona
Nie wykonuje się go przy każdej wizycie, ale regularne zdjęcia – zwykle co 12–24 miesiące – znacznie zwiększają szansę na wczesne wykrycie ukrytej próchnicy. To pozwala uniknąć:
• rozległych ubytków,
• leczenia kanałowego,
• bólu i obrzęków,
• większych kosztów leczenia.
Jak chronić się przed próchnicą ukrytą?
• regularne przeglądy i kontrolne RTG
• codzienne nitkowanie (szczególnie ważne przy próchnicy międzyzębowej)
• stosowanie past z fluorem
• ograniczenie podjadania i słodkich napojów
• profesjonalna higienizacja co 6 miesięcy
Najnowsze komentarze