Pieczywo, owoce, smoothie… Co naprawdę zakwasza jamę ustną?
Zakwaszenie jamy ustnej to jeden z kluczowych czynników prowadzących do próchnicy, nadwrażliwości zębów i erozji szkliwa. Wiele osób sądzi, że głównym winowajcą są słodycze, ale prawda jest bardziej złożona. Niektóre produkty uznawane za „zdrowe” również mogą istotnie obniżać pH w jamie ustnej. Co tak naprawdę zakwasza jamę ustną i dlaczego?
Dlaczego pH w jamie ustnej jest tak ważne?
Prawidłowe pH w jamie ustnej wynosi około 6,8-7,2, czyli jest obojętne lub lekko zasadowe. Gdy pH spada poniżej 5,5, zaczyna się proces demineralizacji szkliwa – minerały (wapń i fosfor) są wypłukiwane z powierzchni zębów.
Każdy epizod zakwaszenia trwa zwykle od 20 do 60 minut. Jeśli w tym czasie często sięgamy po jedzenie lub napoje, szkliwo nie ma szansy na regenerację.
Pieczywo - zaskakujący sprawca
Choć pieczywo nie smakuje kwaśno, może silnie zakwaszać jamę ustną:
-
zawiera skrobię, która szybko rozkłada się do cukrów prostych
-
bakterie próchnicotwórcze metabolizują te cukry, produkując kwasy
-
miękka konsystencja sprzyja przyklejaniu się do zębów
Szczególnie problematyczne jest:
-
białe pieczywo
-
bułki pszenne
-
pieczywo tostowe
Pełnoziarniste wypada nieco lepiej, ale nadal obniża pH.
Owoce – zdrowe, ale kwaśne
Owoce są źródłem witamin i antyoksydantów, jednak wiele z nich ma naturalnie niskie pH:
-
cytrusy (cytryny, pomarańcze, grejpfruty)
-
jabłka
-
ananasy
-
kiwi
-
winogrona
Dodatkowo owoce zawierają fruktozę, którą bakterie jamy ustnej również przetwarzają na kwasy.
Największe ryzyko pojawia się przy:
-
częstym podjadaniu owoców między posiłkami
-
powolnym jedzeniu
-
suszonych owocach (rodzynki, daktyle)
Smoothie i soki – bomba kwasowo-cukrowa
Smoothie często uchodzą za idealnie zdrowe, tymczasem są jednymi z najbardziej zakwaszających produktów:
-
zmiksowane owoce uwalniają cukry
-
brak żucia = mniej śliny (a ślina neutralizuje kwasy)
-
niskie pH utrzymuje się dłużej
Jeszcze gorzej działają:
-
soki owocowe (nawet 100%)
-
lemoniady domowe
-
koktajle owocowo-warzywne z przewagą owoców
Picie ich małymi łykami przez długi czas to jeden z najgorszych scenariuszy dla szkliwa.
Inne produkty silnie zakwaszające jamę ustną
-
napoje gazowane (także „zero”)
-
napoje energetyczne i izotoniki
-
wino (szczególnie białe)
-
kawa i herbata (zwłaszcza z cukrem)
-
jogurty owocowe
-
ketchup, ocet, marynaty
Co nie zakwasza (a nawet chroni)?
Niektóre produkty pomagają neutralizować kwasy:
- woda (szczególnie po posiłku)
- mleko i sery (wapń, fosfor)
- orzechy
- warzywa nieskrobiowe (brokuł, seler, ogórek)
- guma do żucia bez cukru (ksylitol)
Jak ograniczyć skutki zakwaszenia jamy ustnej?
-
Jedz kwaśne produkty w trakcie głównych posiłków, nie między nimi
-
Popijaj wodą po owocach i smoothie
-
Nie myj zębów od razu – odczekaj 30-60 minut
-
Stymuluj wydzielanie śliny (żucie, ksylitol)
-
Ogranicz częstotliwość, niekoniecznie całkowicie produkty kwaśne
Najnowsze komentarze